چکیده فارسی

این کتاب با رویکردی میان‌رشته‌ای، رابطه میان عدالت اجتماعی، نوآوری و توسعه را واکاوی کرده و نشان می‌دهد که نوآوری زمانی می‌تواند به توسعه پایدار و فراگیر منجر شود که بر اصول عدالت، برابری و مشارکت اجتماعی استوار باشد. نویسنده با مرور مهم‌ترین نظریه‌های عدالت، از جمله رویکردهای لیبرال، فایده‌گرایانه، آزادی‌خواهانه و برابری‌طلب، به نقد نظریه‌های آرمان‌گرای عدالت پرداخته و از رهیافت «عدالت غیرآرمانی» به‌عنوان چارچوبی واقع‌گرایانه برای سیاست‌گذاری نوآوری دفاع می‌کند. در این چارچوب، مفاهیمی همچون برابری، شناسایی، مشارکت، توانمندسازی، نوآوری‌های مردمی، فناوری‌های مناسب، عدالت فناورانه و توسعه فراگیر مورد بررسی قرار گرفته و نقش سیاست‌های عمومی در کاهش نابرابری‌های ناشی از نوآوری تحلیل می‌شود. کتاب با بهره‌گیری از نمونه‌های تجربی کشورهای درحال‌توسعه، نشان می‌دهد که نوآوری‌های برخاسته از جوامع محلی و مشارکت مردمی می‌توانند جایگزینی عادلانه برای الگوهای انحصاری و سودمحور نوآوری باشند. این اثر منبعی ارزشمند برای پژوهشگران، سیاست‌گذاران و دانشجویان حوزه‌های اقتصاد نوآوری، مطالعات توسعه، سیاست‌گذاری علم و فناوری و عدالت اجتماعی محسوب می‌شود.

English Abstract

This book offers an interdisciplinary examination of the relationship between social justice, innovation, and development, arguing that innovation contributes to sustainable and inclusive development only when it is grounded in principles of equity, recognition, and participation. It reviews major theories of social justice—including liberal egalitarian, libertarian, and utilitarian perspectives—and critically evaluates ideal theories of justice while advocating a non-ideal approach as a more practical framework for innovation policy. The book explores key concepts such as relational equality, inclusive innovation, grassroots innovation, appropriate technology, technological justice, and public participation, emphasizing the role of innovation in addressing social inequalities rather than merely promoting economic growth. Drawing on empirical evidence and case studies from developing countries, it demonstrates how community-driven and grassroots innovations can provide equitable and sustainable alternatives to top-down, profit-oriented technological development. By integrating normative theory with practical policy analysis, the book provides a comprehensive framework for understanding how innovation systems can be designed to advance social justice and inclusive development. It serves as an important resource for researchers, students, policymakers, and practitioners in innovation studies, development studies, science and technology policy, and social justice.

Access in digital library